IKC De Brug verkozen tot Schoolgebouw van het Jaar

Een school voor het hele dorp

Aan de rand van Nieuwerbrug, als onderdeel van een dorpsuitbreiding, is bewust gekozen voor één nieuwe basisschool voor alle kinderen in het dorp, geïntegreerd in een Integraal Kindcentrum. In De Brug komen peuterspeelzaal, basisonderwijs en buitenschoolse opvang samen onder één dak en één pedagogische visie, waardoor kinderen een doorlopende leerlijn en vertrouwde omgeving ervaren van de peuterleeftijd tot en met groep 8. Het gebouw fungeert daarnaast als sociaal ankerpunt voor het dorp, met een gymzaal en centrale ontmoetingsruimte die ook ingezet kunnen worden voor festiviteiten en verenigingsactiviteiten.

Architectonisch gebaar en materialiteit

Het ontwerp van architectenbureau De Zwarte Hond onderscheidt zich door een compact, eenlaags volume met een licht gebogen dak dat het gebouw een eigen, bijna vriendelijke signatuur geeft in het dorpse silhouet. De volledig houten draagstructuur vormt zowel constructief als esthetisch het raamwerk van het gebouw en onderstreept de keuze voor biobased bouwen. Tussen de houten balken zijn biobased akoestische panelen opgenomen, die zorgen voor een rustige geluidsomgeving en tegelijkertijd bijdragen aan de warme, tactiele sfeer in de hoofdruimte. De gevel is uitgevoerd in metselwerk in koppenformaat met handgevormde stenen, wat een fijn reliëf en een bijna ambachtelijke tactiliteit oplevert die goed aansluit bij de dorpse context. Een speels detail is het ronde raam bij de onderbouw, waar ouders nog even naar binnen kunnen zwaaien: een kleine ingreep die veel zegt over de aandacht voor beleving en schaal.

Ruimtelijke organisatie

In plaats van klassieke gangen koos het ontwerpteam voor één grote binnenruimte als centraal hart, waar alle lokalen direct op aansluiten. Deze centrale ruimte is meer dan een verkeerszone: ze fungeert als gezamenlijke leer- en ontmoetingsplek, met werkplekken, bibliotheek, podium en atelier geïntegreerd in één open maar zorgvuldig gearticuleerd interieur. Overgangszones tussen lokaal en hart zorgen voor rust in de klas, terwijl de transparantie ervoor zorgt dat kinderen zich verbonden blijven voelen met de rest van de school. Grote raampartijen aan beide zijden van de lokalen bieden uitzicht op het groen rondom en brengen royaal daglicht binnen, waardoor de relatie met het landschap steeds voelbaar blijft. De gymzaal is slim gekoppeld, maar heeft ook een eigen entree, zodat sportverenigingen uit het dorp het gebouw buiten schooltijden kunnen gebruiken, wat de multifunctionaliteit en maatschappelijke inbedding van het IKC verder versterkt. Via een volledig glazen schuifwand van de BSO kan de grote ruimte eenvoudig worden opengezet voor evenementen als een Sinterklaasintocht of gezamenlijk kerstdiner, waardoor de school letterlijk en figuurlijk het podium van het dorp wordt.

Duurzaamheid en biobased bouwen

Vanaf de eerste plannen lag de lat hoog op het gebied van duurzaamheid: het gebouw moest vrijwel energieneutraal zijn en waar mogelijk uit biobased materialen worden opgebouwd. De houten hoofddraagstructuur vormt hierin een cruciale keuze; hout slaat CO₂ op, is relatief licht en biedt ook architectonische vrijheid, bijvoorbeeld om het dak subtiel te laten doorbuigen. Op het dak komen verschillende duurzaamheidslagen samen: delen zijn begroeid als groendak, andere delen zijn voorzien van PV-panelen die de energieprestatie van het gebouw ondersteunen. De materiaaltransitie richting biobased en circulair bouwmateriaal leidt hier, zoals de jury benadrukt, niet alleen tot een technische winst maar tot een nieuwe architectonische expressie die direct samenvalt met het gebruik door kinderen.

Juryoordeel

De jury van de Architectenweb Awards prees IKC De Brug als ‘een sfeervolle school die tegelijk compact en genereus is, en waarin elke ontwerpkeuze terug te voeren is op gebruikswaarde en beleving’. Dat het project werd bekroond tot Schoolgebouw van het Jaar 2025 – én als “mooiste schoolgebouw van Nederland” in het Jeugdjournaal werd uitgelicht – onderstreept hoe sterk de combinatie van dorpsverankering, duurzaamheid en pedagogische visie hier is uitgewerkt. De beoordelingscriteria maatschappelijke relevantie, vakmanschap, innovatie en duurzaamheid komen in IKC De Brug duidelijk samen: als centrale voorziening voor het dorp, zorgvuldig gedetailleerd hout- en metselwerk, vernieuwende ruimtelijke organisatie zonder gangen en een bijna energieneutrale, biobased gebouwschil. Daarmee geldt IKC De Brug niet alleen als een bekroond gebouw, maar als voorbeeldproject voor hoe de Nederlandse dorpsschool van de toekomst eruit kan zien.

Foto’s © De Zwarte Hond